Schutterij “De Eendracht Etten”

Schutterij De Eendracht (logo)

Vendeliers

De Oorsprong 

gmf 1245Een van de meest aansprekende traditie die bewaard is gebleven is wel het vendelen. Vendelen (ook wel vendelzwaaien of vaandelzwaaien genoemd) is het ritueel van vendelzwaaiers. Vendelen is een bezigheid wanneer het vendel door bekwame, kundige handen gezwaaid wordt. Er ontstaat dan een spel van meer dan plezier alleen, maar ook van toegewijde eerbied. In oude tijden hebben schutterijen en gilden hun kerken en dorpen beschermd tegen stropende benden en huurlegers die de dorpen platbrandden en de kerken beroofden. De gildebroeders beschermden wat hun het dierbaarst was: hun vrouwen en kinderen, huis en haard. En als dan het gevaar voorbij was, sloegen zij met hun vaandels een gebed om zich heen, omdat zij zo meer konden zeggen als in woorden uitdrukken. En zo heeft eeuwen lang het zwaaien van het vaandel haar waarde behouden als meer dan alleen een traditionele betekenis. Vendelen is waarschijnlijk zo'n 8 tot 10 eeuwen oud.Onder begeleiding van de tamboers voeren zij met het vendel een kleurig en acrobatisch bewegingsspel uit. Vendeliers vendelen met gewijde vaandels en gebruiken daarvoor verschillende slagen met elk hun eigen betekenis. 

Het vaandel is versierd met de afbeelding van de schutspatroon. De letters van het woord "Vendel" staan ook voor een diepere betekenis.

Betekenis van het woord VENDEL:

V = Vrede,

E = Eendracht,

N = Noblesse,

D = Discipline,

E = Eer,

L = Lach en leven.

De Vendelhulde

Natuurlijk wordt er ook deel genomen aan de wedstrijden tijdens gildendagen, het Landjuweel e.d. en er worden demonstraties gegeven. Bij het vendelen hebben de bewegingen van de vendeliers een bepaalde betekenis. Deze betekenis stamt niet uit de begintijd van de gilden, doch is pas na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk ontwikkeld. Het geheel van de bewegingen wordt het "vendelgebed" genoemd. Voor het uitvoeren van het vendelgebed staat de vendelier kaarsrecht met het zwaaivendel voor zich. De kapitein spreekt drie opdrachten uit: Heft Uw vaandel; Presenteer Uw vaandel; Zwaait Uw vaandel voor God, koningin en vaderland. 

De Vendelgroet

Ook wordt de vaandelgroet gebracht: tijdens het "lang zal ze leven" wordt de groet gebracht, waarbij alle vendeliers op een rij (in één gelid" staan) en het vaandel gepresenteerd wordt en driemaal naar beneden wordt geneigd. 

Het is daarom een eer het vaandel (vendel) te mogen dragen en zwaaien. Een nog grotere eer is het de Vendelhulde te mogen ontvangen. De vendelhulde die de schutterijen brengen is niet alleen een eerbetoon aan de pastoor, de burgemeester, enz., maar heeft ook een diepere betekenis. Elke ronde, ook wel slag genoemd, die de vendelier maakt, heeft een uit oude overleveringen doorvertelde intentie.

De betekenis

Eerste ronde: hierbij wordt tot de vendeliers gesproken 

  • Het rondzwaaien boven het hoofd betekent: houd je kloek en sterk in de strijd die komen gaat. 
  • Als de vlag wordt rond gegooid om de hals betekent dit: weer je geducht al zal dit ook je hoofd moeten kosten. 
  • De vlag draait om de lendenen: geef aan dit werk je kracht, je lichaam, desnoods je leven. 
  • De vlag draait om de knieën: houd je leden lenig en kunt ook knielen. 
  • De vlag draait om de enkels: laat de vlag steeds draaien, maar zorg dat ze schoon en rein blijft, zoals de lelie, het symbool hiervan (de vendelier mag nimmer met het vaandel de grond raken). 
  • Tweede ronde: de vlag begint weer boven het hoofd. Na enkele slagen die een kort gebed vormen, wordt dan de strijd tussen goed en kwaad, tussen God en de duivel uitgebeeld 
  • De vlag wordt boven het hoofd rond gezwaaid in de hand: patroon van de Gilde, U wil ik verheerlijken en ik wil al het mogelijke doen, want hoog zijt Gij verheven. 
  • Als de knop in de hals wordt gelegd en het gezicht schuin opwaarts is gericht: ik zie naar de Hemel, o Heer, want ik wil U verheerlijken. 
  • Nu begint de vlag schuin over de schouder te draaien: de vijand komt. 
  • In machtige slagen wordt de vlag achter de rug doorgehaald: van alle kanten word ik nu aangevallen. 
  • De vlag wordt achter de knieën doorgehaald: de vijand probeert me op de knieën te krijgen. 
  • De vlag draait door de enkels door. De vijand drukt me diep te neer. 
  • De vlag draait nu achter en vervolgens om een been, knie en enkel: maar ik zal me staand houden, als is het maar op een been. 
  • De vlag wordt vast geklemd in de knieholte: ik maak mijn handen vrij en ga voor niets opzij. 
  • De vlag balanceert op de voet: bijna liet ik de vlag vallen, maar mijn voet kon haar nog net grijpen. 
  • De vendelier treedt over de vlag: de vijand probeert haar af te nemen. 
  • De vendelier treedt over de vlag en werpt haar omhoog: de vijand sloeg bijna de vlag weg, maar ik kon ze nog juist opvangen. 
  • De derde ronde: weer gaat de vlag boven het hoofd: bijna overmoedig staat men in de strijd tegen het kwaad. Maar ook daar wordt de strijd wanhopig, zodat het gebed om hulp tot de patroonheilige begint om dan te eindigen in de overwinning van het GOEDE over het KWADE met de hulp uit de Hemel. 
  • Overmoedig gooit de vendelier zijn vlag over het hoofd: nooit zal hij wijken, hoe het ook moge gaan. Ik zal blijven strijden, zolang ik leef. 
  • De slagen worden steeds zwaarder en moeilijker, de vlag om de lendenen gezwaaid en weer opgevangen, de strijd wordt nog zwaarder. 
  • De vlag wordt rond beide benen gedraaid en opgevangen, al zwaarder wordt de strijd, ik heb hulp nodig. 
  • De vlag draait om ieder been afzonderlijk, de strijd wordt hopeloos, ik val van vermoeidheid haast te neer. 
  • Nu volgt de knieslag, het vendelen wordt een smeekbede. Patroonheilige helpt mij, sta mij bij, ik kan haast niet meer, ik wil mijn leven geven. 
  • De vendelier valt op de knieën, Mijn Heer en mijn God, geef mij Uw zegen en kracht. 
  • Nu staat de vendelier weer rechtop, de vlag wordt op de vuist gelegd, de vlag wordt opgegooid, ten teken der overwinning en van grote blijdschap: God en Patroonheilige, met Uw steun heb ik overwonnen. 
  • De vlag wordt opgerold. De strijd heeft gestreden. Het werk is gedaan. De zege is ons. 

Beoordeling tijdens wedstrijden 

Elke schutterij met vendeliers heeft zo zijn eigen volgorde wat de vendelslagen betreft. Tijdens schuttersconcoursen zijn er speciale wedstrijden voor het vendelen. Er wordt er op gelet dat de vendelslagen juist, gelijk en op tijd worden gemaakt door alle aanwezige vendeliers uit dezelfde vereniging. En er wordt er op gelet dat de vendelslagen worden gemaakt die verplicht zijn om te maken. Vendelgroepen zijn onderverdeeld in diverse klassen. De hoogste is de Superieur A en de laagste is de klasse Vaandelafdeling. Des te hoger de klasse, des te moeilijker zijn de vendelslagen en des te strenger wordt er gejureerd tijdens concoursen. Voor elke fout die er door één of meerdere juryleden gezien wordt, worden strafpunten gegeven.

 

 

Lid worden?

Wil je lid worden van de schutterij of meer informatie neem dan contact met ons op. Je kunt natuurlijk ook een keer langs komen op dinsdag- of woensdagavond in het schuttersgebouw.

Meer info...

Contact

U kunt ons bereiken via ons contactformulier of via
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Dorpsstraat 3A
7075 AC Etten (Gld.)
Iedere dinsdag en woensdag van 19.30 - 22.00